حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — çok şiddetli fırtına۷۸ شکل

معنی çok şiddetli fırtına ←
شمار اسم
حالت‌های اسم çok şiddetli fırtına — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیçok şiddetli fırtınaçok şiddetli fırtınayıçok şiddetli fırtınayaçok şiddetli fırtınadaçok şiddetli fırtınadançok şiddetli fırtınanın
منçok şiddetli fırtınamçok şiddetli fırtınamıçok şiddetli fırtınamaçok şiddetli fırtınamdaçok şiddetli fırtınamdançok şiddetli fırtınamın
توçok şiddetli fırtınançok şiddetli fırtınanıçok şiddetli fırtınanaçok şiddetli fırtınandaçok şiddetli fırtınandançok şiddetli fırtınanın
اوçok şiddetli fırtınasıçok şiddetli fırtınasınıçok şiddetli fırtınasınaçok şiddetli fırtınasındaçok şiddetli fırtınasındançok şiddetli fırtınasının
ماçok şiddetli fırtınamızçok şiddetli fırtınamızıçok şiddetli fırtınamızaçok şiddetli fırtınamızdaçok şiddetli fırtınamızdançok şiddetli fırtınamızın
شماçok şiddetli fırtınanızçok şiddetli fırtınanızıçok şiddetli fırtınanızaçok şiddetli fırtınanızdaçok şiddetli fırtınanızdançok şiddetli fırtınanızın
آن‌هاçok şiddetli fırtınalarıçok şiddetli fırtınalarınıçok şiddetli fırtınalarınaçok şiddetli fırtınalarındaçok şiddetli fırtınalarındançok şiddetli fırtınalarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما