حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — şartlı birleşik zaman۷۸ شکل

معنی şartlı birleşik zaman ←
شمار اسم
حالت‌های اسم şartlı birleşik zaman — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیşartlı birleşik zamanşartlı birleşik zamanışartlı birleşik zamanaşartlı birleşik zamandaşartlı birleşik zamandanşartlı birleşik zamanın
منşartlı birleşik zamanımşartlı birleşik zamanımışartlı birleşik zamanımaşartlı birleşik zamanımdaşartlı birleşik zamanımdanşartlı birleşik zamanımın
توşartlı birleşik zamanınşartlı birleşik zamanınışartlı birleşik zamanınaşartlı birleşik zamanındaşartlı birleşik zamanındanşartlı birleşik zamanının
اوşartlı birleşik zamanışartlı birleşik zamanınışartlı birleşik zamanınaşartlı birleşik zamanındaşartlı birleşik zamanındanşartlı birleşik zamanının
ماşartlı birleşik zamanımızşartlı birleşik zamanımızışartlı birleşik zamanımızaşartlı birleşik zamanımızdaşartlı birleşik zamanımızdanşartlı birleşik zamanımızın
شماşartlı birleşik zamanınızşartlı birleşik zamanınızışartlı birleşik zamanınızaşartlı birleşik zamanınızdaşartlı birleşik zamanınızdanşartlı birleşik zamanınızın
آن‌هاşartlı birleşik zamanlarışartlı birleşik zamanlarınışartlı birleşik zamanlarınaşartlı birleşik zamanlarındaşartlı birleşik zamanlarındanşartlı birleşik zamanlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما