حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — ayranım budur, yarısı sudur۷۸ شکل

معنی ayranım budur, yarısı sudur ←
شمار اسم
حالت‌های اسم ayranım budur, yarısı sudur — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیayranım budur, yarısı sudurayranım budur, yarısı suduruayranım budur, yarısı suduraayranım budur, yarısı sudurdaayranım budur, yarısı sudurdanayranım budur, yarısı sudurun
منayranım budur, yarısı sudurumayranım budur, yarısı sudurumuayranım budur, yarısı sudurumaayranım budur, yarısı sudurumdaayranım budur, yarısı sudurumdanayranım budur, yarısı sudurumun
توayranım budur, yarısı sudurunayranım budur, yarısı sudurunuayranım budur, yarısı sudurunaayranım budur, yarısı sudurundaayranım budur, yarısı sudurundanayranım budur, yarısı sudurunun
اوayranım budur, yarısı suduruayranım budur, yarısı sudurunuayranım budur, yarısı sudurunaayranım budur, yarısı sudurundaayranım budur, yarısı sudurundanayranım budur, yarısı sudurunun
ماayranım budur, yarısı sudurumuzayranım budur, yarısı sudurumuzuayranım budur, yarısı sudurumuzaayranım budur, yarısı sudurumuzdaayranım budur, yarısı sudurumuzdanayranım budur, yarısı sudurumuzun
شماayranım budur, yarısı sudurunuzayranım budur, yarısı sudurunuzuayranım budur, yarısı sudurunuzaayranım budur, yarısı sudurunuzdaayranım budur, yarısı sudurunuzdanayranım budur, yarısı sudurunuzun
آن‌هاayranım budur, yarısı sudurlaruayranım budur, yarısı sudurlarunuayranım budur, yarısı sudurlarunaayranım budur, yarısı sudurlarundaayranım budur, yarısı sudurlarundanayranım budur, yarısı sudurlarunun

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما