حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — azan kurda kızan köpek۷۸ شکل

معنی azan kurda kızan köpek ←
شمار اسم
حالت‌های اسم azan kurda kızan köpek — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیazan kurda kızan köpekazan kurda kızan köpekiazan kurda kızan köpekeazan kurda kızan köpekteazan kurda kızan köpektenazan kurda kızan köpekin
منazan kurda kızan köpekimazan kurda kızan köpekimiazan kurda kızan köpekimeazan kurda kızan köpekimdeazan kurda kızan köpekimdenazan kurda kızan köpekimin
توazan kurda kızan köpekinazan kurda kızan köpekiniazan kurda kızan köpekineazan kurda kızan köpekindeazan kurda kızan köpekindenazan kurda kızan köpekinin
اوazan kurda kızan köpekiazan kurda kızan köpekiniazan kurda kızan köpekineazan kurda kızan köpekindeazan kurda kızan köpekindenazan kurda kızan köpekinin
ماazan kurda kızan köpekimizazan kurda kızan köpekimiziazan kurda kızan köpekimizeazan kurda kızan köpekimizdeazan kurda kızan köpekimizdenazan kurda kızan köpekimizin
شماazan kurda kızan köpekinizazan kurda kızan köpekiniziazan kurda kızan köpekinizeazan kurda kızan köpekinizdeazan kurda kızan köpekinizdenazan kurda kızan köpekinizin
آن‌هاazan kurda kızan köpekleriazan kurda kızan köpekleriniazan kurda kızan köpeklerineazan kurda kızan köpeklerindeazan kurda kızan köpeklerindenazan kurda kızan köpeklerinin

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما