حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — beş parmağın beşi bir olmaz۷۸ شکل

معنی beş parmağın beşi bir olmaz ←
شمار اسم
حالت‌های اسم beş parmağın beşi bir olmaz — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیbeş parmağın beşi bir olmazbeş parmağın beşi bir olmazıbeş parmağın beşi bir olmazabeş parmağın beşi bir olmazdabeş parmağın beşi bir olmazdanbeş parmağın beşi bir olmazın
منbeş parmağın beşi bir olmazımbeş parmağın beşi bir olmazımıbeş parmağın beşi bir olmazımabeş parmağın beşi bir olmazımdabeş parmağın beşi bir olmazımdanbeş parmağın beşi bir olmazımın
توbeş parmağın beşi bir olmazınbeş parmağın beşi bir olmazınıbeş parmağın beşi bir olmazınabeş parmağın beşi bir olmazındabeş parmağın beşi bir olmazındanbeş parmağın beşi bir olmazının
اوbeş parmağın beşi bir olmazıbeş parmağın beşi bir olmazınıbeş parmağın beşi bir olmazınabeş parmağın beşi bir olmazındabeş parmağın beşi bir olmazındanbeş parmağın beşi bir olmazının
ماbeş parmağın beşi bir olmazımızbeş parmağın beşi bir olmazımızıbeş parmağın beşi bir olmazımızabeş parmağın beşi bir olmazımızdabeş parmağın beşi bir olmazımızdanbeş parmağın beşi bir olmazımızın
شماbeş parmağın beşi bir olmazınızbeş parmağın beşi bir olmazınızıbeş parmağın beşi bir olmazınızabeş parmağın beşi bir olmazınızdabeş parmağın beşi bir olmazınızdanbeş parmağın beşi bir olmazınızın
آن‌هاbeş parmağın beşi bir olmazlarıbeş parmağın beşi bir olmazlarınıbeş parmağın beşi bir olmazlarınabeş parmağın beşi bir olmazlarındabeş parmağın beşi bir olmazlarındanbeş parmağın beşi bir olmazlarının

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما