حالت‌های اسم در ترکی استانبولی

ismin hâlleri

در ترکی، برای بیان نقش اسم و معنی‌هایی مانند «به»، «در» و «از»، به آخر اسم پسوند اضافه می‌شود. یک بار یاد بگیرید، برای همهٔ اسم‌ها کار می‌کند.

جدول کامل — cins horoz yumurtada öter۷۸ شکل

معنی cins horoz yumurtada öter ←
شمار اسم
حالت‌های اسم cins horoz yumurtada öter — مفرد
ملکی─حالت ساده-iمفعول مستقیم-eبه‌سوی-deدر / مکان-denاز-inملکی / اضافه
بدون ملکیcins horoz yumurtada ötercins horoz yumurtada ötericins horoz yumurtada öterecins horoz yumurtada öterdecins horoz yumurtada öterdencins horoz yumurtada öterin
منcins horoz yumurtada öterimcins horoz yumurtada öterimicins horoz yumurtada öterimecins horoz yumurtada öterimdecins horoz yumurtada öterimdencins horoz yumurtada öterimin
توcins horoz yumurtada öterincins horoz yumurtada öterinicins horoz yumurtada öterinecins horoz yumurtada öterindecins horoz yumurtada öterindencins horoz yumurtada öterinin
اوcins horoz yumurtada ötericins horoz yumurtada öterinicins horoz yumurtada öterinecins horoz yumurtada öterindecins horoz yumurtada öterindencins horoz yumurtada öterinin
ماcins horoz yumurtada öterimizcins horoz yumurtada öterimizicins horoz yumurtada öterimizecins horoz yumurtada öterimizdecins horoz yumurtada öterimizdencins horoz yumurtada öterimizin
شماcins horoz yumurtada öterinizcins horoz yumurtada öterinizicins horoz yumurtada öterinizecins horoz yumurtada öterinizdecins horoz yumurtada öterinizdencins horoz yumurtada öterinizin
آن‌هاcins horoz yumurtada öterlericins horoz yumurtada öterlerinicins horoz yumurtada öterlerinecins horoz yumurtada öterlerindecins horoz yumurtada öterlerindencins horoz yumurtada öterlerinin

جمع و ملکیِ «آن‌ها» روی هم تکرار نمی‌شوند؛ یک شکل می‌تواند هر دو معنی را برساند.

شش حالت

با واژهٔ ev (خانه)

  1. حالت ساده

    yalın hâl

    ─

    evخانه

    «این خانه خیلی قشنگ است.»

    “Bu ev çok güzel.”

  2. مفعول مستقیم

    belirtme hâli

    -i
    • -ı
    • -i
    • -u
    • -ü

    eviخانه را

    «خانه را خریدیم.»

    “Evi satın aldık.”

  3. به‌سوی

    yönelme hâli

    -e
    • -a
    • -e

    eveبه خانه

    «دارم می‌روم خانه.»

    “Eve gidiyorum.”

  4. در / مکان

    bulunma hâli

    -de
    • -da
    • -de
    • -ta
    • -te

    evdeدر خانه

    «کسی در خانه نیست.»

    “Evde kimse yok.”

  5. از

    ayrılma hâli

    -den
    • -dan
    • -den
    • -tan
    • -ten

    evdenاز خانه

    «از خانه بیرون آمدم.»

    “Evden çıktım.”

  6. ملکی / اضافه

    tamlayan hâli

    -in
    • -ın
    • -in
    • -un
    • -ün

    evinخانهٔ …

    «درِ خانه باز است.»

    “Evin kapısı açık.”

چرا پسوند تغییر می‌کند؟

هماهنگی مصوت یعنی پسوند از آخرین مصوتِ کلمه پیروی می‌کند. برای پسوند مکان، دو شکل داریم:

eiöü-de
  • evevde
  • gözgözde
aıou-da
  • okulokulda
  • kızkızda

پسوندهای دارای i چهار شکل دارند: ı / i / u / ü. پسوند مکان پس از صامت‌های بی‌صدا با t شروع می‌شود؛ مانند kitapta.

سه کلمه که فرق دارند

  • kitap

    مفعولی: kitabıمکانی: kitapta

    پیش از پسوندی که با مصوت شروع می‌شود، p به b تبدیل می‌شود؛ پیش از t تغییر نمی‌کند.

  • araba

    مفعولی: arabayıمکانی: arabada

    بین دو مصوت، y میانجی می‌آید.

  • ağız

    مفعولی: ağzıمکانی: ağızda

    پیش از پسوند مصوت، مصوتِ هجای آخر می‌افتد.

جمع و ملکی

جمع-ler / -lar

  • evevler
  • kitapkitaplar

ملکی

  • من: evim
  • تو: evin
  • او: evi
  • ما: evimiz
  • شما: eviniz
  • آن‌ها: evleri

ترکیب هر سه

evخانه-lerجمع-imizما-denازevlerimizden

از خانه‌های ما