ağa
اسم — آقا (1)
مرد محترم و بانفوذی که مردم، به‌ویژه در محیط‌های سنتی، او را با این عنوان خطاب می‌کنند.
انگلیسی: sirآذربایجانی: ağa
«آقا، می‌توانم چیزی بپرسم؟»
“Ağa, bir şey sorabilir miyim?”
«همه به حرف بزرگِ روستا گوش دادند.»
“Herkes köyün ağasını dinledi.”
اسم — مالک بزرگ
مالک ثروتمند و بانفوذ زمین‌های بزرگ، معمولاً در روستا یا ناحیه‌ای سنتی.
انگلیسی: landlordآذربایجانی: torpaq ağası
«ارباب روستا بسیار ثروتمند بود.»
“Köy ağası çok zengindi.”
«زمین‌های مالک بزرگ دور بود.»
“Ağanın tarlaları uzaktaydı.”
تفاوت با واژه‌های مشابه
«Bey» عنوانی گسترده‌تر است؛ «ağa» بیشتر با زمین‌داری و نفوذ محلی پیوند دارد.
اسم — آقا (3)
عنوانی که همراه نام مردان سالمندِ بی‌سواد یا سنتی به کار می‌رود.
انگلیسی: Mr.آذربایجانی: ağa
«محمدآقا امروز آمد.»
“Mehmet Ağa bugün geldi.”
«حسن‌آقا مرا می‌شناسد.»
“Hasan Ağa beni tanır.”
اسم — آغا
در تاریخ عثمانی، عنوان رسمیِ برخی مقام‌ها و مسئولان.
انگلیسی: agaآذربایجانی: ağa
«آغای ینی‌چری به قصر رفت.»
“Yeniçeri ağası saraya gitti.”
«آغا وظیفهٔ مهمی گرفت.»
“Ağa önemli bir görev aldı.”
اصطلاح‌ها باağa
- ağa borç eder, uşak harçصاحب بدهکار است و نوکر خرج میکند
- ağanın alnı terlemezse ırgadın burnu kanamazمدیر باید خودش پیشقدم شود
- ağanın eli tutulmazاز بزرگ، بخشش بسیار انتظار می‌رود
- ağanın gözü ata tımardırچشم صاحب، کار را سامان میدهد
- ağanın gözü öküzü semiz ederچشم صاحب، دام را فربه میکند
- ağanın gözü, yiğidin sözüچشم صاحب و قول مرد
- ağanın malı çıkar, uşağın canıمالِ صاحب می‌رود، جانِ کارگر